เปิดพระนาม “สมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวง” แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

22 กรกฎาคม 2021 | Slide, ข่าวเด่น
Loading...

ในช่วงรัตนโกสินทร์ ยังคงยึดบรรทัดฐานมาแต่ยุคกรุงศรีอยุธยาเป็นหลัก และใช้ตั้งพระนามสมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวง อาทิ สมเด็จกรมพระอมรินทรามาตย์, สมเด็จกรมพระศรีสุริเยนทรามาตย์ และสมเด็จกรมพระเทพศิรินทรามาตย์ เป็นต้น

กระทั่งจนล่วงมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.6) ทรงได้รับอิทธิพลจากชาติตะวันตก จึงโปรดให้เฉลิมพระปรมาภิไธยแก่สมเด็จพระบรมราชชนนีว่า “สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี” ภายหลังเพิ่มเติมอีกครั้งว่า “สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพระพันปีหลวง” ตามลำดับ

Loading...

สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี (พ.ศ. 2280–2369) เป็นสมเด็จพระบรมราชินี ใน พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (ร.1) และเป็นสมเด็จพระบรมราชชนนีในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (ร.2)

สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี (พ.ศ. 2310–2379) เป็นสมเด็จพระบรมราชินี ใน พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (ร.2) และเป็นสมเด็จพระบรมราชชนนีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร.4 (สถาปนาหลังเสด็จสวรรคต)

Loading...

สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี (พ.ศ. 2377–2404) เป็นสมเด็จพระบรมราชินี ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.4) และเป็นสมเด็จพระบรมราชชนนี ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.5) (สถาปนาหลังเสด็จสวรรคต)

สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (พ.ศ. 2407–2462) เป็นสมเด็จพระบรมราชินีนาถในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.5) และเป็นสมเด็จพระบรมราชชนนี ใน พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.6) และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.7)

Loading...

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (พ.ศ. 2475–ปัจจุบัน) เป็นสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ใน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ร.9 และเป็นสมเด็จพระราชชนนีในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ร.10 (ยังมิได้สถาปนาพระอิสริยยศ )

ส่วน สมเด็จพระศรีสุลาไลยและสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ไม่นับว่าเป็นสมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวง เพราะมิได้ดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระราชินี อาจเป็นเพราะว่าพระสวามีของพระองค์ไม่ได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติ หรือเป็นพระมเหสีชั้นต่ำลงมาจากสมเด็จพระราชินี ซึ่งจะถูกจัดให้เป็น เจ้าหญิงพระราชชนนี (princess mother)

ส่วนสมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 6 ไม่มีพระราชโอรส อีกทั้งยังถูกลดพระยศเป็นสมเด็จพระวรราชชายา จัดเป็นเจ้าหญิงพระชายา (princess consort) และ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 นั้นไม่มีพระราชโอรสสืบราชสมบัติ จึงมิได้สถาปนาเป็นสมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวง แต่เป็นสมเด็จพระราชินีวิธวา (queen dowager)

Loading...